اگر پرسیده شود که چه کسانی منتظر ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف هستند؟ احتمالا اولین پاسخی که ذهن میرسد آدمها و انسانها هستند، اگر کسی مسلط به مطالب دینی نباشد احتمالا کمی طول خواهد کشید تا فرشتگان و جنها را هم در منتظران به خاطر بیاورند. حالا اگر بپرسیم منتظران کجا زندگی میکنند؟ باز هم احتمالا اولین پاسخ زمین خاکی است و باز شاید طول بکشد تا افراد متوجه بشوند که منتظران در این فاصله شرق تا غرب و به عبارتی تنها در این چند قاره کشف کرده زندگی نمیکنند.
در این مطلب میخواهیم راجع به حدیثی صحبت کنیم که از مخلوقاتی از خدای سبحان و تعالی که کارهایش پر از اعجاز و شگفتی است صحبت کنیم که این مخلوقات در عین حال که منتظر امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف هستند ولی از خلقت ابلیس هم خبر ندارند! در این حدیث اسم خاصی برای این مخلوقات نیامده و البته ما هم ادعایی نداریم که به کل احادیث مسلط باشیم (شاید پژوهشگران و محققان اسمشان را در حدیث یا روایتی پیدا کنند)، اما در هر صورت با فرض بر اینکه همه فرشتگان و جنها هم از خلقت شیطان ابلیس (ّلعنت خدا بر او) مطلع هستند، پس احتمالا فرشته یا جن بودن آنها منتفی است.
خب این شما و این هم یکی از احادیث پر از شگفتی! که اگر خداوند اهل بیت علیهم السلام را برای ما نمیفرستاد ما هیچگونه احتمال شناخت آنها را نداشتیم و خبر نمییافتیم:
هشام جوالیقى از حضرت صادق علیهالسّلام نقل کرد که فرمود خدا را شهرى است پشت دریا وسعت آن به اندازهٔ مسیر چهل روز خورشید است. در آنجا گروهى هستند که هرگز خدا را معصیت نکردهاند و شیطان را نمىشناسند و نمیدانند که خدا ابلیس را آفریده؛ ما در هر روز آنها را ملاقات میکنیم و نیازهاى خود را از ما سؤال میکنند از ما تقاضاى دعا مینمایند به آنها مىآموزیم و مىپرسند قائم عجلالله فرجه کى ظهور خواهد کرد.آنها داراى عبادت و کوشش شدیدى هستند شهر آنها را دربهائى است که بین هر لنگه درب تا لنگه دیگر صد فرسخ است داراى تقدیس و کوشش زیادى هستند اگر آنها را مشاهده کنید عمل خویش را حقیر خواهید شمرد. یک مرد از آنها یک ماه در سجده است که سر برنمیدارد غذاى آنها تسبیح و لباس ایشان برگ، پوست چهرههاى آنها میدرخشد وقتى یکى از ما را مشاهده میکنند اطرافش را مىگیرند و از رد پاى او براى برکت برمیدارند. هنگام نماز صدائى دارند شدیدتر از صداى باد تند، در میان آنها گروهى هستند که از ابتدا هنوز سلاح را به زمین نگذاشته انتظار قائم ما را دارند. دعا میکنند او را مشاهده نمایند. هر کدام هزار سال عمر میکنند وقتى آنها را مشاهده کنى مجسمهاى از خشوع و تواضع و درخواست نزدیکى به خدا خواهى دید. وقتى ما دیرتر پیش آنها برویم خیال میکنند این تاخیر از خشم و ناراحتى بوده؛ پیوسته انتظار آن ساعتى را دارند که ما بیائیم. نه کسل مىشوند و نه خسته. کتاب خدا را همان طور که به آنها آموختهایم میخوانند. در بین آنچه ما به ایشان آموختهایم چیزهائى است که اگر بر مردم بخوانند آن را انکار میکنند و نخواهند پذیرفت. وقتى اشتباهى داشته باشند راجع به قرآن از ما مىپرسند، براى آنها که توضیح میدهیم. شرح صدر پیدا میکنند از شنیدن توضیح ما تقاضاى طول زندگى میکنند که ما را از دست ندهند میدانند منت از جانب خدا است بر آنها درباره تعلیمى که به آنها میدهیم. آنها با مهدی علیهالسلام قیام خواهند کرد! وقتى ظهور کند اسلحهداران ایشان جلوتر خواهند بود دعا میکنند خداوند آنها را از کسانى قرار دهد که دین خدا را یارى میکنند، در میان ایشان پیر و جوان وجود دارد وقتى جوانى پیرمردى را مشاهده میکند مانند بندهاى در مقابل او مىنشیند از جاى حرکت نمیکند تا به او دستور دهد. آنها خود به طریقى با امام ارتباط دارند که خواسته امام را از همه مردم بهتر میدانند وقتى امام به آنها دستورى دهد پیوسته آن کار را انجام میدهند تا خود امام ایشان را به کار دیگرى مامور نماید اگر آنها به جمعیتى که بین مشرق و مغرب را فرا گرفته باشند حمله کنند در فاصله یک ساعت همه را از بین مىبرند؛ آهن در آنها اثر نمىگذارد. داراى شمشیرهائى از آهن هستند! غیر از این آهنها، اگر مردى از ایشان با شمشیر به کوهى فرود آورد آن را دو نیم میکند. امام به همراهى آنها با هند و دیلم، کُرد و ترک، روم و بربر و ما بین جابرسا و جابلقا که دو شهر هستند یکى در مشرق و دیگرى در مغرب جنگ خواهد کرد به اهل هر دین که برخورد کنند آنها را دعوت به خدا و دین اسلام مىکنند و اقرار به محمّد صلى اللّٰه علیه و آله و هر کس اقرار به اسلام نکند و نپذیرد او را مىکشند تا هر که در شرق و غرب و تمام دنیا هست اقرار آورد.
(بخشی از متن عربی برای علاقهمندان به پژوهش بیشتر)
عَنْ هِشَامٍ اَلْجَوَالِیقِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ مَدِینَةً خَلْفَ اَلْبَحْرِ سَعَتُهَا مَسِیرَةُ أَرْبَعِینَ یَوْماً لِلشَّمْسِ فِیهَا قَوْمٌ لَمْ یَعْصُوا اَللَّهَ قَطُّ وَ لاَ یَعْرِفُونَ إِبْلِیسَ وَ لاَ یَعْلَمُونَ خَلْقَ إِبْلِیسَ نَلْقَاهُمْ فِی کُلِّ حِینٍ فَیَسْأَلُونَّا عَمَّا یَحْتَاجُونَ إِلَیْهِ وَ یَسْأَلُونَّا اَلدُّعَاءَ فَنُعْلِمُهُمْ وَ یَسْأَلُونَّا عَنْ قَائِمِ……
وَ لَهُمْ سُیُوفٌ مِنْ حَدِیدٍ غَیْرِ هَذَا اَلْحَدِیدِ لَوْ ضَرَبَ أَحَدُهُمْ بِسَیْفِهِ جَبَلاً لَقَدَّهُ حَتَّى یَفْصِلَهُ یَغْزُو بِهِمُ اَلْإِمَامُ اَلْهِنْدَ وَ اَلدَّیْلَمَ وَ اَلْکُرْکَ وَ اَلتُّرْکَ وَ اَلرُّومَ وَ بَرْبَرَ وَ مَا بَیْنَ جَابَرْسَا إِلَى جَابَلْقَا وَ هُمَا مَدِینَتَانِ وَاحِدَةٌ بِالْمَشْرِقِ وَ أُخْرَى بِالْمَغْرِبِ لاَ یَأْتُونَ عَلَى أَهْلِ دِینٍ إِلاَّ دَعَوْهُمْ إِلَى اَللَّهِ وَ إِلَى اَلْإِسْلاَمِ وَ إِلَى اَلْإِقْرَارِ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ مَنْ لَمْ یُقِرَّ بِالْإِسْلاَمِ وَ لَمْ یُسْلِمْ قَتَلُوهُ حَتَّى لاَ یَبْقَى بَیْنَ اَلْمَشْرِقِ وَ اَلْمَغْرِبِ وَ مَا دُونَ اَلْجَبَلِ أَحَدٌ إِلاَّ أَقَرَّ.📗بحارالأنوار، ج ۲۷، ص ۴۱
📗بصائرالدرجات، ج ۱، ص ۴۹۰
